Schapenschilders

Het Noord-Veluws Museum presenteert tot en met 12 december 2015 een tentoonstelling met als onderwerp ‘Schapenschilders’. Schapen en herders horen bij de beleving van de Veluwe. Schaapherders met hun kudde vormden ook een onderwerp waar een aantal kunstenaars zich op toelegden.

Anton Mauve en navolgers

De Haagse School kunstenaar Anton Mauve (1838-1888) was de eerste die grote bekendheid verwierf door het schilderen van schaapskuddes. Zijn werken waren zeer geliefd en een halve eeuw lang zijn een enorm aantal ‘schapenschilderijen’ verkocht aan verzamelaars in Nederland en kunsthandelaren in Engeland en de Verenigde Staten. Door het succes van Mauve zien een groot aantal kunstenaars die hem bewonderen ook de kans zich toe te leggen op het ‘schapenschilderen’. Zij vervaardigen werken naar eigen hand, maar er verschijnt bijvoorbeeld ook een stroom van litho’s en etsen die de schapenstukken van Mauve reproduceren. Deze reproducties hebben tot halverwege de 20e eeuw vele huiskamers gesierd.

SchapenschildersOok op de Veluwe hebben een aantal schilders in navolging van Mauve gekozen voor het schilderen van schapen, schaapskuddes en herders op de heide. Door middel van de tentoonstelling in het Noord-Veluws Museum willen we een inzicht geven in de ware trend die er op het gebied van deze ‘schapenschilders’ geweest is.

Dankzij vele bruiklenen van particulieren, galeries en musea als het Rijksmuseum, Groninger Museum, Teylers Museum en Singer Museum is er werk te zien van Anton Mauve, Taco en Hendrik Willem Mesdag, Sientje Mesdag-Van Houten, Willem Steelink, Francois Pieter ter Meulen, Herman van der Weele, William Singer, Cornelis Westerbeek en Jan van Vuuren.

Vroeger en nu

Het thema ‘schapenschilders’ wordt in de expositie ook vanuit historisch én hedendaags oogpunt belicht. De geschiedenis van de schapenhouderij op de Veluwe wordt getoond aan de hand van historische documenten, foto’s en voorwerpen. Door de eeuwen heen zijn er al schaapskudden geweest op de Veluwe. Deze schapen werden gehouden voor de mest. De schapenmest werd met de heideplaggen uitgestrooid op de arme landbouwgrond. Als de ‘natuurmest’ wordt vervangen door de kunstmest is de noodzaak van het schapen houden voorbij. Nu worden enkele schaapskudden met herders in stand gehouden om de heidevelden te begrazen. In het historische verhaal ontbreekt natuurlijk ook de legendarische schaapsherder Willem Mouw (1887 – 1973) uit Elspeet niet.
schapenschilders-02
Een aantal hedendaagse kunstenaars is uitgenodigd om in een bijdrage aan de tentoonstelling te reflecteren op het ‘schapenschilderen’.

Bij de tentoonstelling is een geïllustreerd boekje (inmiddels uitverkocht) over de schapenschilders, samengesteld door Christine Huisman en Margot Jongedijk, verschenen.