Noord-Veluws Kunst Museum

Jacob & Coba Ritsema, broer achter zus

Administratie Noord-Veluws Museum — Mon, 12 Oct 2026 15:47:41 +0000

Jacob & Coba Ritsema

broer achter zus

27 juni t/m 13 december 2026

Jacob Ritsema werkt in 1892-1893 als landschapschilder in Elspeet en keert later regelmatig terug naar de Veluwe. In de literatuur wordt Jacob (1869-1943) meestal aangeduid als ‘een broer van de bekende ‘Amsterdamse Joffer’ Coba Ritsema (1876-1961). Terwijl Jacob op 15-jarige leeftijd naar de kunstacademie van Düsseldorf vertrekt, blijft Coba dichter bij huis en ontwikkelt haar talent op de Rijksacademie in Amsterdam. Hun carrières volgen andere paden. Jacob werkt in verschillende kunstenaarskolonies, na Elspeet en Nunspeet werkt hij in Laren en Kortenhoef.

De Amsterdamse Joffers, een collectief van negen vrouwelijke kunstenaars, vormen samen een krachtig netwerk dat hen helpt om zich in de kunstwereld te positioneren. Coba wordt naar voren geschoven als het paradepaardje van de Joffers. Dat vormt een verklaring waarom Coba veel bekender werd dan Jacob Ritsema.

Graag presenteert het Noord-Veluws Kunstmuseum in samenwerking met Stichting Kunsttunnel het werk van Jacob en Coba in één tentoonstelling, waarbij ook aandacht is voor de andere Amsterdamse Joffers. De relatie tussen Coba en Jacob is meer dan een simpele familierelatie; het is een artistiek partnerschap. Jacob stimuleert zijn zeven jaar jongere zus om te schilderen. Hij geeft haar ook schilderlessen als ze eind jaren 1890 allebei in Haarlem wonen. Er blijft tussen Coba en Jacob altijd een nauwe band bestaan.

Coba’s stille, zorgvuldige interieurs en portretten; Jacobs’ weidse en ademende landschappen; en de intieme schilderijen van de Amsterdamse Joffers. Samen ontvouwen zij in de tentoonstelling een beeld van het begin van de twintigste eeuw dat niet draait om stijl, school of genre, maar om houding: een manier van kijken waarin de wereld langzaam wordt. Een stoel met bloemen, een kan die glanst in het ochtendlicht, een koe die herkauwt onder een lage lucht. Het zijn momenten waarin de tijd niet vooruit beweegt, maar dieper wordt.

Jacob Ritsema, Veluwse vrouw in het bos Collectie Stichting de Kunsttunnel

Coba Ritsema, Annemarie Wiegel, ca. 1938. Collectie Stichting de Kunsttunnel

Bravo! Gecertificeerden Vrije Academie Nunspeet

Tjaard Heikens — Wed, 16 Sep 2026 17:47:12 +0000

Bravo! Gecertificeerden Vrije Academie Nunspeet

3 oktober t/m 1 november 2026, in de Fré Drostzaal

Ter afsluiting van hun opleiding aan de Vrije Academie Nunspeet, onze directe buren, presenteren de gecertificeerde kunstenaars hun werk in het Noord-Veluws Kunstmuseum.

Dit jaar feliciteren we:

Academisch tekenen en schilderen: Dian Ponsteen, Andrea van den Berg-Admiraal, Hettie Rensink en Ingrid Schroers.
Schilderen Autonoom: Klaske Vrieswijk, Lizeth Louwerse, Erna de Jong, Liesbeth Logman en Harma Stenveld.
Klassieke Technieken: Marga Henzen.
Glaskunst: Anke Marth Jurg en Jeanette Oord-Kaandorp.

Marga Henzen

Dian Ponsteen

Jeanette Oord-Kaandorp

Geschilderd met woorden

Administratie Noord-Veluws Museum — Fri, 07 Aug 2026 12:30:18 +0000

Geschilderd met woorden

door Williëtte Wolters-Groeneveld

Fré Drostzaal, 7 november 2026 t/m 28 maart 2027

Schilders en dichters vinden hun inspiratie in de natuur. Williëtte Wolters-Groeneveld heeft zich door kunstwerken in de collectie van het Noord-Veluws Kunstmuseum laten inspireren. Haar liefde voor zowel het beeld als het woord maakte dat er bij het zien van een schilderij woorden in haar hoofd begonnen te stromen.

Haar gedichten worden naast de schilderijen, tekeningen en prenten uit de museumcollectie gepresenteerd. Zo zal de bezoeker een nieuwe blik gegund worden op de kunstwerken die werden gemaakt door kunstenaars die vanaf 1885 voor kortere of langere tijd in kunstenaarsdorp Nunspeet verbleven. Uiteraard is ook de fraai geïllustreerde gedichtenbundel te koop in de museumwinkel.

Vrijgevochten vrouwen

Administratie Noord-Veluws Museum — Fri, 07 Aug 2026 12:10:01 +0000

Vrijgevochten vrouwen

kunstenaressen op de Veluwe en in Vlaanderen, 1870-1930

19 december 2026 t/m 13 juni 2027

Vanaf 1885 ontwikkelt zich in Nunspeet een kunstenaarskolonie. Er komen in de periode tot 1940 ruim 250 kunstschilders naar de ongerepte noordelijke Veluwe. In die tijd wordt professioneel bezig zijn met kunst niet als passend gezien voor vrouwen. Kunstacademies bieden hen in die tijd geen volwaardige opleiding, hooguit hebben ze damesklassen. Toch zijn er vrijgevochten vrouwen die het penseel ter hand nemen om er als kunstenaar van te leven. Ze schilderen niet alleen fijnzinnige bloemstillevens of lieve gezichtjes, maar ook karaktervolle portretten en landschappen. Zij trekken naar buiten en maken reizen naar het buitenland.

Op de Veluwe werken o.a.: Sientje Mesdag-van Houten (1834-1909), Blanche Douglas Hamilton (1853-1927), Ima van Eysinga (1881-1958), Marie Wandscheer (1856-1936), Stans Balwé (1863-1954), Chrisje van der Willigen (1850-1931), Aletta van Thol-Ruijsch (1860-1930), Marie van Regteren Altena (1868-1958), Anna Kerling (1862-1955), Jet Dingemans-Numans (1877-1955) en Jo Koster (1868-1944).

In deze tentoonstelling tonen we ook de Europese context door vrouwen te presenteren die werken in de Vlaamse kunstenaarskolonies Genk, Tervuren en St. Martens-Latem: Euphrosine Beernaert (1831-1901), Marie De Bièvre (1865-1940), Anna Boch (1848-1936), Marie Collart (1844-1911), Louise Héger (1839-1933) die ook een Veluws landschap schildert, Jenny Montigny (1875-1937), Valerie Pholien (1873-1961) en Félicie Putzeys (1853-1929).

Vrouwelijke kunstenaars blijken zich juist in kunstenaarskolonies te kunnen ontplooien. De kunstwerken van al deze schilderessen bieden samen een overtuigend beeld van vrouwen die ondanks hindernissen een volwaardige plaats in de kunst veroveren. Ook is te zien dat deze vrijgevochten vrouwen zich inzetten voor maatschappelijke en politieke emancipatie.

Lezingen gastcurator Naftalie Hershler

Directie Noord-Veluws Museum — Wed, 05 Aug 2026 14:15:30 +0000

Dinsdagavond 13 oktober 2026

Lezing door gastcurator Naftalie Hershler

Van muze tot misverstand

Hoe werden Coba Ritsema en de Amsterdamse Joffers tijdens hun leven door de pers en kunstcritici neergezet, en waarom veranderde dat beeld na hun dood? Deze lezing laat zien hoe kritiek, mode en kunstgeschiedenis samen het imago van een kunstenaarsgroep hebben gevormd.

Noord-Veluws Kunstmuseum, Winckelweg 17a, 8071 DN Nunspeet

Tijd: 19:30 uur – 21:00 uur, inloop vanaf 19.00 uur met koffie/thee.

Prijs: € 12,50 incl. toegang museum en 1x koffie/thee, Vrienden van het Noord-Veluws Kunstmuseum: € 7,50

Kaartverkoop/reserveringen: via de kassa van het Noord-Veluws Kunstmuseum, 0341-250560 of mailing@noord-veluws-museum.nl

Bekijk hier de informatie over de tentoonstelling
Jacob & Coba Ritsema broer achter zus

Dinsdag 10 november 2026

Lezing door gastcurator Naftalie Hershler

De Veluwe als atelier

Van Elspeet en Nunspeet tot Laren en Kortenhoef: Jacob Ritsema volgde de kunstenaarskolonies van zijn tijd. Wat zochten schilders daar, en waarom leverde juist deze omgeving enkele van zijn mooiste landschappen op?

Naftalie Hershler is voorzitter van Stichting de Kunsttunnel, die een collectie met werk van de Amsterdamse Joffers en tijdgenoten beheert en onderzoek doet.

Noord-Veluws Kunstmuseum, Winckelweg 17a, 8071 DN Nunspeet

Tijd: 19:30 uur – 21:00 uur, inloop vanaf 19.00 uur met koffie/thee.

Prijs: € 12,50 incl. toegang museum en 1x koffie/thee, Vrienden van het Noord-Veluws Kunstmuseum: € 7,50

Kaartverkoop/reserveringen: via de kassa van het Noord-Veluws Kunstmuseum, 0341-250560 of mailing@noord-veluws-museum.nl

Bekijk hier de informatie over de tentoonstelling
Jacob & Coba Ritsema broer achter zus

Jaarverslag 2025

Administratie Noord-Veluws Museum — Tue, 19 May 2026 13:53:55 +0000

Jaarverslag 2025

‘OPGEDOKEN! Verdronken meesterwerken tot leven gebracht

Administratie Noord-Veluws Museum — Fri, 10 Apr 2026 12:55:55 +0000

‘OPGEDOKEN! Verdronken meesterwerken tot leven gebracht

11 juli t/m 27 september 2026

Zes Nederlandse meesterwerken, verloren gegaan bij het zinken van het schip Vrouw Maria in 1771, vormen de inspiratiebron voor twintig hedendaagse kunstenaars die deelnamen aan het tv-programma De Gezonken Meesters. Hun werk toont een eigentijdse interpretatie van de verdwenen schilderijen van Gabriel Metsu, Gerard Dou, Paulus Potter, Gerard ter Borch, Adriaen van Ostade en Philips Wouwerman.

Van verdwenen schilderijen naar nieuwe interpretaties

De Vrouw Maria was een Nederlands handelschip dat in 1771 onderweg naar Sint-Petersburg voor de kust van Finland verging. Tot op de dag van vandaag ligt het schip nog steeds op de zeebodem. Met aan boord meerdere meesterwerken van Nederlandse schilders, zoals Paulus Potter en Gerard Dou.

Niemand weet hoe deze schilderijen eruitzien, maar door beschrijvingen op de inventarislijst kunnen we ons er wel een voorstelling van maken. Deze schaarse gegevens vormden het vertrekpunt voor een artistieke zoektocht van de deelnemende kunstenaars. Zij doken in het werk en de geest van hun 17e-eeuwse voorgangers en brachten hun eigen visie, van historiserend tot verrassend hedendaags, tot leven. De tentoonstelling laat zien hoe uiteenlopende disciplines -van schilderkunst, fotografie, tekenkunst, quilt, knipwerk, houtskool tot tuftwerk- elkaar versterken in een gezamenlijke herinterpretatie van het verleden.

Ontmoeting tussen heden en verleden

De 20 hedendaagse kunstenaars die deelnemen aan de expositie zijn Anneke Boers, Stephanie Beuker, Nicole Eigeman, Cath Faasse-Vang, Annet van Gaal, Karolien Hoogendoorn, Margo Houwing-Tabak, Marc Lamers, Hanno van Harten, Carolien van Oijen, Myrthe Polling, Astrid Ritskes, Mariëlle Rouwenhorst-Küper, Carin Sleurink-Backx, Marvin Damstra & Nina Teunisse, Carla Venekamp, Saskia Versluis-Hölscher, Petra Mwaro, Chelony Mercado en Jelle van de Ridder, de meester-schilder in het gezelschap.

Hun rijke palet aan disciplines, stijlen en persoonlijke invalshoeken vormt een eigentijdse dialoog tussen traditie en vernieuwing, waarin verleden en heden elkaar op inspirerende wijze ontmoeten.

Marc Lamers, naar Philips Wouwerman, Landschap met een boerenwoning. Olieverf op doek, 83 x 95 cm.

Carla Venekamp naar Gabriël Metsu, Dienstmaagd met een haas. Olieverf op paneel 30 x 24 cm.

Barbizon exhibitions Nunspeet – Oosterbeek

Administratie Noord-Veluws Museum — Mon, 19 Jan 2026 10:30:41 +0000

Pleidooi voor het landschap

Directie Noord-Veluws Museum — Thu, 25 Dec 2025 10:47:26 +0000

Pleidooi voor het landschap

13 december 2025 t/m 21 juni 2026

In Oosterbeek en omgeving werd de landschapskunst opnieuw uitgevonden. De plek stond zelfs bekend als het Nederlandse Barbizon. Deze schilders waren voorlopers van de later vermaard geworden Haagse School. Ook hedendaagse kunstenaars laten zich inspireren door het Veluwse landschap.

Het kleine dorp Oosterbeek aan de zuidkant van de Veluwezoom is de thuisbasis van de eerste Nederlandse kunstenaarskolonie. Het landschap met zijn bossen en heide, sprengen, vennen en de hoge heuvels van de stuwwal met zicht op de Rijn was tientallen jaren een bron van inspiratie voor een groot aantal kunstenaars. Johannes Warnardus Bilders, die zich in 1841 als eerste in Oosterbeek vestigde, was de ‘founding father’. De schilder werd een inspiratiebron voor velen, zoals Paul Gabriël, Willem Roelofs, de broers Willem en Matthijs Maris en Anton Mauve.

Rond 1900 zorgt de Renkumse kunstvereniging Pictura Veluvensis (1902-1935) voor een nieuwe golf kunstenaars. De bloeiende vereniging organiseert jaarlijks een goed bezochte tentoonstelling. Théophile de Bock, Xeno Münninghoff en Barend Ferwerda zijn binnen dit circuit belangrijke kunstenaars. Bekijk ook het Veluwse landschap van nu door de ogen van hedendaagse kunstenaars, zoals Iris Duchateau en Marthe Sophie.

De tentoonstelling is grotendeels samengesteld uit de collectie van Museum Veluwezoom dat een nieuwe locatie zoekt. Als dat niet lukt dreigt sluiting van het museum. De tentoonstelling vormt ook een pleidooi voor een museum aan de zuidkant van de Veluwe waar de waardevolle collectie van de oudste kunstenaarskolonie van Nederland te zien blijft.

H.A. van Ingen, Morgennevel aan de Noordberg bij Renkum,
olieverf op doek, 33 x 47 cm.

Barend Ferwerda, Wodanseiken bij Wolfheze,
olieverf op doek, 36,5 x 54 cm Collectie Museum Veluwezoom

Nunspeet al 140 jaar kunstenaarsdorp

Administratie Noord-Veluws Museum — Wed, 24 Dec 2025 13:33:26 +0000

Nunspeet al 140 jaar kunstenaarsdorp

Foto’s vertellen het verhaal

Fré Drostzaal, 7 februari t/m 5 juli 2026

In de 19^e eeuw ontstaan in Europa tal van kunstenaarskolonies, kleine gemeenschappen van kunstenaars die zich terugtrekken op het platteland. Een nieuwe kijk op de natuur ontstaat, realistisch en niet meer idealiserend zoals tot dan toe. In Nederland ontstaat de eerste kolonie in Oosterbeek vanaf 1843.
Het landschap van heidevelden, bossen en uiterwaarden biedt nieuwe inspiratie. Op de noordelijke Veluwe ontstaat rond 1885 een kunstenaarskolonie. De eerste schilder is Herman van der Weele uit Den Haag die spil wordt van een groep kunstenaars die eerst in Elspeet en later in Nunspeet werken.

Leden van de Fotoclub Nunspeet, het Noord-Veluws Kunstmuseum en de Kunstkring Nunspeet hebben samen een fototentoonstelling samengesteld. Iedereen heeft een keuze gemaakt uit zes onderwerpen van het thema ‘Nunspeet al 140 jaar kunstenaarsdorp’

veel geschilderde locaties
huizen van kunstenaars
herbergen en sociëteiten
kunstenaars in hun atelier
plekken voor exposities
opleiding

Fotografen van de Fotoclub Nunspeet fotografeerden nog bestaande huizen en ateliers van kunstenaars uit het verleden of maakten foto’s van hedendaagse kunstenaars bij veel geschilderde locaties, werkend in hun atelier of in de Vrije Academie Nunspeet.
Een onafhankelijke jury heeft dertig foto’s geselecteerd die vertellen hoe Nunspeet zich heeft ontwikkeld als kunstenaarsdorp.

Foto: Barbara van der Linde. Deelnemers fototentoonstelling.

Foto: Barbara van der Linde. Voormalig huis van Ben Viegers met kunstenaar Elly Binkhorst.